Steeds meer mensen meten thuis hun bloeddruk, hartslag, zuurstofgehalte of bloedsuiker. Handig, want zo volg je je eigen gezondheid beter. Maar thuismeten heeft alleen zin als je het op de juiste manier doet en de resultaten goed interpreteert. In dit artikel lees je hoe je veilig en effectief meet met een bloeddrukmeter, saturatiemeter, glucosemeter, thermometer en weegschaal.
Waarom thuismeten?
Thuismeten kan om verschillende redenen nuttig zijn:
- Je krijgt een beter beeld van je waarden over een langere periode.
- Je voorkomt dat een eenmalige meting (bijvoorbeeld bij wittejassenhypertensie) een vertekend beeld geeft.
- Je kunt samen met je zorgverlener volgen of je behandeling aanslaat.
- Je wordt bewuster van je leefstijl en gezondheid.
Thuismeten vervangt echter nooit volledig het advies van een arts. Zie het als aanvulling.
Bloeddruk meten met een bloeddrukmeter
Een bloeddrukmeter voor thuisgebruik is meestal een automatische meter met een manchet om de bovenarm of pols. Een bovenarmmeter is over het algemeen nauwkeuriger en wordt vaak aangeraden.
Zo meet je je bloeddruk juist
- Meet bij voorkeur op een vast tijdstip, bijvoorbeeld ’s ochtends en ’s avonds.
- Geen koffie, energiedrank of sigaret in de 30 minuten voorafgaand aan de meting.
- Leeg je blaas, ga vijf minuten rustig zitten.
- Zit rechtop op een stoel, voeten vlak op de grond, arm op tafelhoogte.
- Doe de manchet om volgens de handleiding en blijf stil tijdens de meting.
- Noteer de boven- en onderdruk én je hartslag.
Het gaat minder om één losse meting, en meer om het gemiddelde van meerdere metingen over dagen of weken.
Zuurstofgehalte meten met een saturatiemeter
Een saturatiemeter (pulsoximeter) meet het zuurstofgehalte in je bloed (SpO2) en vaak ook je hartslag. Je klemt het apparaatje meestal aan je vinger.
Waarop letten bij gebruik?
- Warme handen: koude vingers kunnen de meting verstoren.
- Geen donkere nagellak of kunstnagels op de meetvinger.
- Blijf tijdens de meting stil zitten.
- Lees de waarde pas af als de meter stabiel is.
Een normale saturatie is meestal rond de 95 tot 100 procent bij gezonde mensen. Maar wat voor jou normale waarden zijn, kan afhangen van leeftijd en medische situatie. Bij klachten zoals ernstige benauwdheid of pijn op de borst moet je altijd direct medische hulp zoeken, ongeacht de saturatiewaarde.
Bloedsuiker meten met een glucosemeter
Mensen met diabetes meten vaak zelf hun bloedsuiker. Dat kan met een glucosemeter (vingerprik) of een continue sensor. De basis bij een vingerprik is hetzelfde:
- Was je handen met water en zeep en droog ze goed af.
- Prik in de zijkant van je vinger, niet midden in de top.
- Veeg eventueel de eerste druppel weg en gebruik de tweede druppel voor de meting (afhankelijk van het advies van je zorgverlener).
- Breng het bloed aan op de teststrip en lees na enkele seconden de waarde af.
Wanneer je meet (nuchter, voor de maaltijd, twee uur na de maaltijd) en welke streefwaarden gelden, spreek je af met je arts of diabetesverpleegkundige. Zelfstandig je medicatie aanpassen zonder overleg is niet verstandig.
Koorts meten met een thermometer
Een thermometer geeft informatie over je lichaamstemperatuur. Je hebt klassieke koortsthermometers, digitale thermometers en infraroodthermometers die via oor of voorhoofd meten.
Tips voor een betrouwbare meting
- Meet bij voorkeur rectaal bij jonge kinderen, tenzij je een andere methode met je arts hebt afgesproken.
- Bij oor- of voorhoofdthermometers: volg nauwkeurig de instructies, kleine afwijkingen in gebruik kunnen de meting beïnvloeden.
- Meet niet direct na inspanning, een warm bad of warm drankje.
Koorts is een temperatuur boven de ongeveer 38 graden, maar de ernst van je klachten en je algemene toestand zijn belangrijker dan alleen de thermometerstand.
Gewicht volgen met een (personen)weegschaal
Een weegschaal helpt je om gewichtsschommelingen in de gaten te houden, bijvoorbeeld bij afvallen, spieropbouw of bij aandoeningen waarbij vocht vasthouden een rol speelt.
Zo weeg je zo consistent mogelijk
- Weeg bij voorkeur op een vast tijdstip, bijvoorbeeld ’s ochtends na het toiletbezoek.
- Weeg op blote voeten en ongeveer dezelfde kleding (of geen kleding).
- Gebruik altijd dezelfde weegschaal en zet deze op een harde, vlakke ondergrond.
Let meer op de trend over weken dan op dagelijks kleine schommelingen.
Wanneer moet je contact opnemen met een arts?
Thuismeten kan extra informatie geven, maar stel medische hulp niet uit als je je zorgen maakt. Neem contact op met je huisarts of de huisartsenpost bij onder andere:
- Ernstige of snel toenemende klachten (bijvoorbeeld benauwdheid, pijn op de borst, verlammingsverschijnselen).
- Herhaaldelijk extreem hoge of extreem lage waarden.
- Onverklaarbare klachten waarbij je metingen wel of niet afwijken.
- Onzekerheid over hoe je de meetresultaten moet interpreteren.
Gebruik meters thuis als hulpmiddel om bewuster met je gezondheid om te gaan, niet als vervanging van professionele zorg.
